Złączki do rur PE wciskane

Złączka wciskana działa od wewnątrz rury, a nie od zewnątrz – to fundamentalna różnica w stosunku do złączek skręcanych i QJ. Króciec złączki wsuwa się do wnętrza rury PE, a nie rura do wnętrza złączki.

Na kroćcu złączki osadzone są jeden, dwa lub trzy gumowe pierścienie uszczelniające (o-ringi) z EPDM. Przy wsuwaniu kroćca do rury pierścienie są dociskane przez ściankę rury od zewnątrz, uszczelniając połączenie. Jednocześnie ząbkowany lub karbowany profil kroćca wgryza się lekko w wewnętrzną ściankę rury PE, blokując mechanicznie wysunięcie złączki przy wyciąganiu.

Ciśnienie wody działające od wewnątrz instalacji dociska ściankę rury na pierścień uszczelniający – im wyższe ciśnienie, tym silniejszy docisk i lepsza szczelność. To właśnie dlatego złączki wciskane uszczelniają się dobrze przy normalnym ciśnieniu roboczym, ale przy ciśnieniu przekraczającym 2,0–2,5 bara siła hydrauliczna działająca na pierścienie i na karbowany króciec może być za duża – złączka zostaje wypchnięta z rury.

Liczba pierścieni uszczelniających ma bezpośrednie przełożenie na niezawodność złączki. Starsze i tańsze modele mają jeden pierścień, nowsze konstrukcje – np. trójnik wciskany D-16 Irritec – posiadają 3 pierścienie uszczelniające na każdym kroćcu, co zapewnia znacznie wyższą pewność połączenia przy tych samych wymiarach zewnętrznych złączki.

Złączka wciskana ma swoje ściśle określone miejsce w instalacji nawadniania. Kluczem do bezawaryjnego użytkowania jest montaż wyłącznie w obszarze instalacji spełniającym warunki ciśnieniowe:

Złączki wciskane stosuj:

• W sieciach dystrybucyjnych linii kroplujących za elektrozaworem i za reduktorem ciśnienia, gdzie ciśnienie robocze nie przekracza 1,5–2,0 bara
• W rurach PE Ø16 i Ø20 mm prowadzonych po powierzchni gruntu lub do płytkiego zakopania (instalacje sezonowe szklarni, tuneli foliowych, upraw warzywnych)
• Wszędzie tam gdzie szybkość montażu i łatwość demontażu są priorytetem – instalacje sezonowe montowane i rozbierane co roku
• Jako tymczasowe połączenie do testowania układu sekcji przed zakopaniem instalacji

Złączek wciskanych bezwzględnie nie stosuj:

• Na magistrali głównej i sekcyjnej pod pełnym ciśnieniem sieciowym (3,0–6,0 barów) – złączki wyskoczą przy pierwszym cyklu lub przy skoku ciśnienia wywołanym zamknięciem elektrozaworu
• Za elektrozaworem bez reduktora ciśnienia, gdy ciśnienie sieciowe przekracza 2,5 bara
• W instalacjach zakopanych na stałe w gruncie przy ciśnieniu roboczym powyżej 1,5 bara – bez cybantu i przy zakopaniu nie ma możliwości kontroli połączeń ani szybkiej naprawy wyskoczonej złączki
• Do łączenia rur HDPE (twardego PE) – złączki wciskane zaprojektowane są do miękkich rur LDPE; w twardej rurze HDPE króciec nie wgryza się wystarczająco w ściankę i połączenie jest niepewne nawet przy niskim ciśnieniu

Złączka prosta (mufa wciskana) Łączy dwa odcinki rury PE lub linii kroplującej tej samej średnicy w linii prostej. Stosowana do przedłużania rury dystrybucyjnej lub do naprawy uszkodzonego odcinka. Dostępna w rozmiarach Ø16×16 i Ø20×20 mm. Najprostszy element kategorii.

Złączka redukcyjna wciskana Łączy dwa odcinki rury PE o różnych średnicach. Stosowana przy przejściu z rury dystrybucyjnej Ø20 mm na linię kroplującą Ø16 mm lub przy podłączeniu rury bocznej mniejszego przekroju. Dostępne kombinacje: Ø20×16 mm.

Kolano wciskane 90° Zmiana kierunku prowadzenia rury o 90° bez żadnych narzędzi. Stosowane przy prowadzeniu linii kroplujących i rur dystrybucyjnych wzdłuż krawędzi rabat, naroży grządek i przy zmianie poziomu. Dostępne w rozmiarach Ø16×16 i Ø20×20 mm.

Trójnik wciskany prosty Rozgałęzienie rury dystrybucyjnej na dwie gałęzie tej samej średnicy. Stosowany do podziału jednej rury na dwie równoległe sekcje lub do budowy siatki dystrybucyjnej linii kroplujących. Dostępny w rozmiarach Ø16×16×16 i Ø20×20×20 mm. Wersja z trzema pierścieniami uszczelniającymi na każdym kroćcu (Irritec) zapewnia wyższą pewność połączenia.

Trójnik wciskany redukcyjny Przelot główny i odejście boczne mniejszej średnicy. Rura dystrybucyjna Ø20 mm biegnie przez oba końce główne, a odejście boczne Ø16 mm kieruje linię kroplującą do rzędu roślin. Najczęściej stosowany trójnik przy budowie sieci dystrybucji nawadniania upraw rzędowych. Dostępny w rozmiarach Ø20×16×20 mm.

Złączka wciskana z gwintem zewnętrznym GZ Jeden króciec wciskany (na rurę PE) i jedno wyjście z gwintem zewnętrznym GZ. Stosowana do podłączenia rury PE do elementu z gwintem wewnętrznym GW – zraszacza, elektrozaworu, zaworu kulowego, filtra sekcyjnego. Strona gwintowa wymaga uszczelnienia taśmą teflonową. Dostępne: Ø16 × 1/2" GZ, Ø16 × 3/4" GZ, Ø20 × 1/2" GZ, Ø20 × 3/4" GZ.

Złączka wciskana z gwintem wewnętrznym GW Jeden króciec wciskany i jedno gniazdo z gwintem wewnętrznym GW. Stosowana do podłączenia rury PE do elementu z gwintem zewnętrznym GZ – nypla PP, przyłącza armatury, zaworu odcinającego z GZ. Strona gwintowa wymaga uszczelnienia taśmą teflonową. Dostępne: Ø16 × 1/2" GW, Ø16 × 3/4" GW, Ø20 × 1/2" GW, Ø20 × 3/4" GW.

Trójnik wciskany z gwintem GZ (odejście boczne gwintowane) Przelot główny wciskany na obu końcach i odejście boczne z gwintem zewnętrznym GZ – do podłączenia zraszacza lub innego elementu z GW bez konieczności stosowania obejmy siodłowej. Dostępne: Ø16 × 1/2" GZ × Ø16, Ø20 × 1/2" GZ × Ø20, Ø20 × 3/4" GZ × Ø20.

Zaślepka wciskana (korek) Szczelne zakończenie rury PE lub otwartego kroćca złączki. Obowiązkowa na wszystkich wolnych końcach rur dystrybucyjnych i odgałęzieniach niezapiętych do sekcji. Dostępna w rozmiarach Ø16 i Ø20 mm.

Zawór odcinający wciskany (z dźwignią lub motylkowy) Zawór kulowy lub motylkowy z króćcami wciśniętymi w rurę PE – umożliwia odcięcie przepływu na dowolnym odcinku rury dystrybucyjnej bez narzędzi. Stosowany do regulacji przepływu w poszczególnych odgałęzieniach sieci dystrybucyjnej lub do chwilowego odcięcia sekcji do konserwacji. Dostępny w rozmiarach Ø16 i Ø20 mm z różnymi typami dźwigni.

Złączki wciskane przeznaczone są przede wszystkim do rur LDPE (miękkich rur polietylenowych) – giętkich, elastycznych rur dystrybucyjnych stosowanych w nawadnianiu. Właśnie dięki miękkości rury LDPE króciec złączki wciskanej może skutecznie wgryźć się w ściankę rury i uszczelnić połączenie.

Do twardych rur HDPE (np. rury PE100 PN10 stosowane jako magistrale sekcyjne) złączki wciskane nie są zalecane – twarda ścianka rury nie ugina się odpowiednio przy wciskaniu kroćca i połączenie jest niepewne. Do rur HDPE należy stosować złączki QJ lub złączki skręcane.

Przy zakupie zawsze upewnij się, że rozmiar złączki odpowiada zewnętrznej średnicy rury – Ø16 mm oznacza rurę o zewnętrznej średnicy 16 mm. Tolerancje wymiarów rur różnych producentów mogą się nieznacznie różnić – przy wątpliwościach zamów kilka sztuk testowo przed zakupem całej partii.

Krok 1 – obetnij rurę prostopadle Końce rury muszą być przecięte prostopadle. Skośne cięcie uniemożliwia pełne osadzenie kroćca złączki w rurze. Użyj nożyc do rur PE lub ostrego noża z prowadnicą.

Krok 2 – sprawdź czystość końcówki rury Usuń pył, ziemię i zanieczyszczenia z końca rury i z kroćców złączki. Zanieczyszczenia między kroćcem a ścianką rury mogą uszkodzić pierścienie uszczelniające lub powodować nieszczelność.

Krok 3 – wsuń króciec złączki do rury do oporu Wsuń króciec złączki do wnętrza rury pewnym, równym ruchem aż do oporu – do momentu gdy kołnierz oporowy złączki dotknie czoła rury. Przy prawidłowym osadzeniu króciec wchodzi głęboko i rura jest pewnie osadzona na złączce.

Krok 4 – załóż opaskę Przy ciśnieniu powyżej 1,5 bara lub przy zakopywaniu połączenia w gruncie – załóż opaskę zaciskową cybant na rurę dokładnie nad końcem kroćca złączki i zaciśnij śrubokrętem lub kluczem płaskim do oporu. Nie zakładaj cybantu na środek kroćca – musi być na jego końcu, tam gdzie rura najsilniej trzyma złączkę.

Krok 5 – sprawdź połączenie Pociągnij za rurę umiarkowaną siłą – rura nie powinna wysuwać się z kroćca. Przy montażu bez cybantu lekkie poluzowanie złączki po pierwszym cyklu ciśnienia jest sygnałem do zastosowania cybantu przed zakopaniem instalacji.