Czujnik przepływu

Czujnik przepływu (przepływomierz) montowany jest bezpośrednio na rurociągu instalacji nawadniania – zazwyczaj na rurze głównej za zaworem odcinającym lub za filtrem. Wewnątrz czujnika znajduje się obracające się kółko lub turbinka, której prędkość obrotu jest proporcjonalna do przepływu wody. Każdy obrót generuje impuls elektryczny wysyłany do sterownika lub zewnętrznego panelu kontrolnego.

Sterownik na podstawie zliczanych impulsów oblicza rzeczywisty przepływ w danej chwili i porównuje go z zaprogramowanymi wcześniej wartościami referencyjnymi – czyli z „normalnym" przepływem każdej sekcji zmierzonym podczas kalibracji. Jeśli zmierzony przepływ przekroczy zaprogramowany próg nadmiernego przepływu (np. o 30% powyżej normy) lub spadnie poniżej progu minimalnego przepływu, sterownik reaguje automatycznie: zamyka elektrozawory, wyłącza pompę i zapisuje zdarzenie w dzienniku alarmów. W sterownikach z łącznością Wi-Fi (np. Hunter Hydrawise, Rain Bird ESP-ME3 z modułem Wi-Fi) alarm wysyłany jest jednocześnie na aplikację mobilną użytkownika.

Nadmierny przepływ (przepływ powyżej normy):

• Pęknięta rura podpowierzchniowa lub uszkodzona złączka
• Wyskoczona lub złamana głowica zraszacza
• Uszkodzone przyłącze flexowe przy głowicy
• Niezamknięty elektrozawór (rozszczelnienie membrany)
• Podłączenie nieautoryzowanego punktu poboru wody do instalacji

Niewystarczający przepływ (przepływ poniżej normy):

• Zatkany filtr siatkowy lub dyskowy – narastające zanieczyszczenie ogranicza przepływ
• Uszkodzona lub rozładowana pompa (przy zasilaniu z deszczówki)
• Zamknięty zawór kulowy na instalacji – np. przez pomyłkę lub wandalizm
• Zablokowana lub zamarznięta rura główna

Większość czujników przepływu wymaga jednorazowej kalibracji przed uruchomieniem systemu:

1. Nauka przepływu (Flow Learning / FloWatch) Sterownik uruchamia każdą sekcję z osobna przy otwartym zaworze głównym i mierzy rzeczywisty przepływ przez ustalony czas (zazwyczaj 3–5 minut). Zmierzone wartości zapisuje jako wartości referencyjne dla każdej sekcji. Cała procedura kalibracji trwa ok. 30–60 minut i wykonywana jest jednorazowo – po jej zakończeniu system jest gotowy do samodzielnego monitorowania.

2. Ręczne ustawienie progów W urządzeniach takich jak Hunter Flow-Clik użytkownik ręcznie ustawia próg przepływu, po przekroczeniu którego system zostaje wyłączony. Kalibracja odbywa się przez naciśnięcie przycisku podczas pracy sekcji – panel rejestruje bieżący przepływ jako wartość referencyjną i automatycznie wylicza próg alarmowy (zazwyczaj +30% powyżej wartości referencyjnej).

3. Praca ciągła i cykliczna Po skalibrowania czujnik pracuje w tle przy każdym cyklu nawadniania – niezależnie od trybu pracy sterownika (automatyczny, ręczny, czasowy). Użytkownik nie musi wykonywać żadnych dodatkowych czynności – system sam porównuje bieżący przepływ z wartościami referencyjnymi i reaguje w przypadku odchylenia.

Czujnik przepływu z zewnętrznym panelem (Hunter Flow-Clik) Urządzenie składające się z dwóch elementów: czujnika montowanego na rurociągu i zewnętrznego panelu kontrolnego instalowanego przy sterowniku. Panel podłączany jest do zacisków 24V AC sterownika i jest kompatybilny z praktycznie każdym sterownikiem nawadniania posiadającym wyjście 24V. Kolorowy wyświetlacz LED informuje o stanie systemu i bieżącym przepływie w czasie rzeczywistym. Jedno urządzenie monitoruje cały system – niezależnie od liczby sekcji. Dostępne przyłącza FCT: 1", 1,5", 2", 3", 4".

Przepływomierz zintegrowany ze sterownikiem (Hunter HC-FLOW, Rain Bird FG100) Przepływomierz zaprojektowany do bezpośredniej integracji z konkretną marką i modelem sterownika. Podłączany do dedykowanego wejścia przepływomierza sterownika (nie do ogólnego wejścia 24V). Komunikuje dane przepływu bezpośrednio do oprogramowania sterownika, co umożliwia zaawansowaną analizę: historię zużycia wody dla każdej sekcji, dziennik alarmów, powiadomienia push przez aplikację mobilną i raporty miesięczne zużycia. Wymaga kompatybilnego sterownika – np. Hunter HC-FLOW do sterowników Hunter PRO-HC i HC, Rain Bird FG100 do sterowników Rain Bird ESP-ME3.

Licznik zużycia wody (wodomierz ogrodowy) Prostsze urządzenie bez automatycznej blokady systemu – mierzy i wyświetla całkowite zużycie wody od momentu montażu. Nie współpracuje ze sterownikiem, nie wykrywa awarii ani nie zatrzymuje systemu automatycznie. Przydatny do kontroli zużycia wody i rozliczeń przy instalacjach komercyjnych lub przy zasilaniu ze zbiornika z własną pompą.

Lokalizacja montażu Czujnik przepływu montowany jest zawsze na rurze głównej instalacji – za zaworem odcinającym i za filtrem, a przed pierwszym elektrozaworem sekcyjnym. Takie umiejscowienie pozwala na monitorowanie całego przepływu przez system jednym czujnikiem. Montaż bezpośrednio za filtrem jest szczególnie korzystny, ponieważ czujnik od razu zarejestruje spadek przepływu wywołany narastającym zanieczyszczeniem filtra i poinformuje o potrzebie czyszczenia.

Kierunek przepływu Czujnik przepływu jest urządzeniem kierunkowym – na obudowie oznaczony jest strzałką kierunku przepływu wody. Montaż w odwrotnym kierunku uniemożliwi prawidłowy pomiar. Przed montażem upewnij się, że znasz kierunek przepływu wody w miejscu instalacji czujnika.

Przyłącze FCT (Hunter) Hunter Flow-Clik nie montuje się bezpośrednio na rurze – wymaga dedykowanego trójnika FCT (Flow-Clik Tee) dopasowanego do średnicy rury głównej. Trójnik FCT wyposażony jest w gniazdo, w które wsuwa się czujnik. Dostępne średnice FCT: 1" (DN25), 1,5" (DN40), 2" (DN50), 3" (DN80), 4" (DN100). Przy rurach PE lub PP konieczne może być zastosowanie redukcji lub przejściówek na gwint zewnętrzny.

Długość prostego odcinka rury Dla prawidłowego pomiaru turbinka czujnika musi pracować w ustabilizowanym przepływie laminarnym. Zalecana długość prostego odcinka rury przed czujnikiem: minimum 10-krotność średnicy rury (np. 25 cm dla rury 1"). Czujnik nie powinien być montowany bezpośrednio za kolankiem, trójnikiem lub zaworem – turbulencje po tych elementach zakłócają pomiar.

Czujnik przepływu jest szczególnie zalecany gdy:

• Instalacja nawadniania obejmuje duży teren lub wiele sekcji, gdzie ręczna kontrola stanu systemu jest utrudniona lub niemożliwa
• System nawadnia obiekty komercyjne, sportowe lub użyteczności publicznej – gdzie awaria może być szczególnie kosztowna lub niebezpieczna
• Instalacja zasilana jest z własnego zbiornika lub studni z pompą – gdzie nieplanowane zużycie wody szybko wyczerpuje zasoby
• Zależy Ci na kontroli zużycia wody i kosztów – czujnik przepływu jest jedynym urządzeniem, które pozwala zmierzyć rzeczywiste zużycie wody przez każdą sekcję i porównać je z normami
• Sterownik obsługuje wiele programów uruchamianych nocą lub pod nieobecność użytkownika – gdy awaria może pozostać niezauważona przez wiele godzin