Linia kroplująca z kompensacją ciśnienia

Linia kroplująca z kompensacją ciśnienia

 

Linia kroplująca z kompensacją ciśnienia (oznaczana skrótem PC – od ang. Pressure Compensating) to rozwiązanie dla tych, którym nie wystarczy „mniej więcej" – gdy teren jest pofałdowany, ciągi długie, a każda roślina w rzędzie musi rosnąć tak samo dobrze jak jej sąsiadka. Membrana silikonowa w każdym emiterze automatycznie wyrównuje wydatek wody na całej długości linii, niezależnie od wahań ciśnienia w instalacji i różnic wysokości terenu. Efekt: równomierność nawadniania na poziomie 85–100% – od pierwszego do ostatniego emitera, na odcinku 150, 200 lub nawet 240 metrów przy zasilaniu dwustronnym.

 

Jak działa kompensacja ciśnienia?

W emiterze linii PC zatopiona jest silikonowa membrana. Przy niskim ciśnieniu membrana pozostaje w pozycji otwartej, umożliwiając swobodny przepływ. Gdy ciśnienie rośnie, membrana ugina się i zwęża kanał przepływowy, kompensując wzrost ciśnienia. W praktycznym efekcie wydatek emitera pozostaje stały w szerokim zakresie ciśnień roboczych – zazwyczaj od ok. 0,75 do 3,5–4,0 bara, w zależności od producenta i modelu.

Oznacza to, że linia PC poprawnie nawadnia zarówno wtedy, gdy ciśnienie przy pierwszym emiterze wynosi 2,5 bara, jak i wtedy, gdy przy ostatnim emiterze – po stracie ciśnienia na tarcie i wzniesienie terenu – spada do 0,9 bara. Różnica, która w linii bez kompensacji oznaczałaby wyraźnie mniejszy wydatek na końcu ciągu, w linii PC jest całkowicie niwelowana przez membranę.

Kiedy linia z kompensacją ciśnienia jest koniecznością?

W nawadnianiu ogrodów linia z kompensacją ciśnienia jest niezbędna w trzech konkretnych sytuacjach: gdy potrzebne są bardzo długie ciągi powyżej 110 m, gdy nawadniany obszar charakteryzuje się różnicą wysokości większą niż 1,5 m oraz do nawadniania skarp, gdy linie poprowadzone są równolegle do jej podstawy.

Poza tymi przypadkami – i o ile nie planujesz fertygacji – standardowa linia bez kompensacji zazwyczaj w pełni wystarczy.

W uprawach komercyjnych i ogrodnictwie profesjonalnym linia PC jest standardem wszędzie tam, gdzie:

  • Długość ciągów przekracza 100–110 mb. – przy zasilaniu jednostronnym linia PC pozwala na ułożenie ciągów do ok. 120–150 mb. (zależnie od rozstawu i wydatku), a przy zasilaniu dwustronnym nawet do 240 mb.
  • Teren jest pagórkowaty lub nachylony – różnica poziomów powyżej 1,5 m na długości ciągu powoduje, że ciśnienie przy dolnych emiterach jest wyższe niż przy górnych. Bez kompensacji dolne emitery wypuszczają więcej wody niż górne – rośliny w niżej położonych częściach działki są przelewane, w wyżej – niedolewane.
  • Fertygacja (nawożenie przez system nawadniania) – przy dozowaniu nawozów przez system, każda roślina musi otrzymać identyczną dawkę wody i nawozu. Nawet 15% różnica wydatku między emiterami oznacza 15% różnicę stężenia nawozu – a to może być krytyczne dla wrażliwych upraw.
  • Uprawy rzędowe wymagające jednorodnego wzrostu – sady owocowe, plantacje borówki, maliny, winnice, szkółki. Równomierny wzrost roślin w rzędzie to kwestia nie tylko estetyczna, ale i ekonomiczna.
  • Długie żywopłoty i pasy zieleni – wzdłuż ogrodzenia, drogi lub granicy działki, gdzie linia biegnie na kilkadziesiąt lub ponad sto metrów.
Jak dobrać linię z kompensacją ciśnienia – kluczowe parametry

Średnica zewnętrzna rurki Standard ogrodowy i rolniczy to Ø16 mm.

Rozstaw emiterów Dobiera się analogicznie jak w linii bez kompensacji – według rodzaju roślin i struktury gleby:

Rozstaw Zastosowanie
20 cm Trawniki, truskawki, gleby piaszczyste i bardzo przepuszczalne
30–33 cm Rabaty, byliny, warzywnik, żywopłoty – rozstaw najpopularniejszy
40 cm Krzewy w rzędach, gleby gliniaste, drzewa owocowe
50 cm Drzewa, duże krzewy, gleby ciężkie o dobrym podsiąku bocznym

Wydatek emitera Typowe wartości to 1,0 l/h, 1,6 l/h, 2,0 l/h i 2,2–2,3 l/h:

Wydatek Zastosowanie
1,0–1,6 l/h Gleby ciężkie, gliniaste, rośliny o niskim zapotrzebowaniu na wodę, fertygacja
2,0–2,3 l/h Gleby przepuszczalne, warzywa, owoce, krzewy – wydatek najczęściej wybierany

Grubość ścianki Zalecana minimalna grubość to 1,0 mm (45 mil) dla linii wielosezonowych. Linie o ściance 0,6–0,8 mm to rozwiązania jednorazowe do upraw polowych jednego sezonu.

Maksymalna długość ciągu – co mówią producenci?

Przykładowe maksymalne długości ciągów dla Ø16 mm, zasilanie jednostronne, teren płaski:

Model Rozstaw Wydatek Max. długość ciągu
Rivulis D5000 PC 30 cm 1,0 l/h ok. 212 mb.
Rivulis Hydro-PC 33 cm 2,2 l/h ok. 120–140 mb.
Rain Bird XFD 50 cm 2,3 l/h ok. 169 mb.
Watermil Drip PC 33 cm 2,2 l/h ok. 120 mb.

Przy zastosowaniu zasilania dwustronnego (trójnik w połowie ciągu, woda doprowadzona z obu stron) każda z powyższych wartości może być podwojona.

Pamiętaj: powyższe wartości dotyczą terenu płaskiego (0% spadku). Na terenie wznoszącym się długości należy skrócić zgodnie z tabelami producenta – każdy metr wzniesienia terenu odpowiada ok. 0,1 bara straty ciśnienia.

Montaż – najważniejsze zasady

Filtr jest absolutnie obowiązkowy. Membrana silikonowa w emiterze PC jest precyzyjnym elementem z bardzo małym otworem przepływowym. Filtr siatkowy lub tarczowy o gęstości min. 120 mesh montowany przed każdą sekcją to warunek konieczny długiej i bezawaryjnej pracy systemu. Zanieczyszczona woda niszczy membrany i zatyka emitery nieodwracalnie.

Próg otwarcia emitera – emitery PC otwierają się dopiero przy ciśnieniu powyżej pewnego progu (zazwyczaj 0,7–1,0 bara). Poniżej tego ciśnienia emiter pozostaje zamknięty i nie wypuszcza wody. To ważne przy zasilaniu ze zbiornika z małą pompą lub przy bardzo długich rurociągach zasilających – ciśnienie na początku linii musi być wystarczające, by wszystkie emitery pracowały.

Reduktor ciśnienia – jeśli ciśnienie sieciowe przekracza 4,0 bara, zastosuj reduktor na wejściu sekcji. Zbyt wysokie ciśnienie trwale odkształca membrany silikonowe, skracając żywotność linii.

Szpilki mocujące – linia powinna być mocowana do podłoża szpilkami co 50–100 cm, by nie przemieszczała się podczas nawadniania i pod wpływem wzrostu roślin.

Dane techniczne – typowe parametry linii PC

Parametr Wartość
Średnica zewnętrzna Ø16 mm lub Ø20 mm
Grubość ścianki 1,0–1,2 mm (45–60 mil)
Rozstaw emiterów 20 / 30 / 33 / 40 / 50 cm
Wydatek emiterów 1,0 / 1,6 / 2,0 / 2,2 / 2,3 l/h
Zakres ciśnienia roboczego 0,75 – 3,5 bara (w zależności od modelu)
Próg otwarcia emitera 0,7 – 1,0 bara
Równomierność nawadniania 85–100%
Max. długość ciągu (Ø16, zasilanie jednostronne) 100–212 mb. (zależnie od modelu i rozstawu)
Materiał rurki Polietylen stabilizowany UV
Materiał membrany Silikon
Trwałość 8–15 sezonów

Popularne modele linii z kompensacją ciśnienia

Model Producent Wydatek Rozstaw Uwagi
Hydro-PC Rivulis 2,2 l/h 33 cm Standard rynkowy, wyprodukowano ponad 1,3 mld mb.
D5000 PC Rivulis 1,0–2,3 l/h 20–50 cm Szeroka gama wydatków i rozstawów
XFD Rain Bird 1,0–2,3 l/h 30–50 cm Naziemna wersja linii podziemnej XFS
Drip PC Watermil 2,2 l/h 33 cm Ekonomiczne rozwiązanie polskiego dystrybutora
DripNet PC NaanDanJain 1,6–2,3 l/h 20–40 cm Do upraw sadowniczych i jagodowych

 

Filtry
199PLN 425PLN
Szybki kontakt:
sklep@stone-art.pl
Kup stacjonarnie w sklepie