Czujnik deszczu

Czujniki deszczu do nawadniania pracują na zasadzie higroskopijnych dysków lub pierścieni – elementów wykonanych z naturalnego lub syntetycznego materiału, który pęcznieje pod wpływem pochłoniętej wody. W stanie suchym obwód sygnałowy czujnika jest zamknięty i sterownik pracuje normalnie. Gdy pada deszcz, dysk absorbuje wodę, pęcznieje i mechanicznie przerywa obwód – sterownik otrzymuje sygnał blokady i wstrzymuje zarówno trwające, jak i zaplanowane cykle nawadniania.

Po ustaniu opadów dysk stopniowo wysycha, kurczy się i ponownie zamyka obwód. Nawadnianie zostaje wznowione automatycznie – bez żadnej ingerencji ze strony użytkownika. Czas schnięcia dysku można regulować pokrętłem z pierścieniami odpowietrzającymi: mniejsze otwory odpowietrzające wydłużają czas schnięcia (nawadnianie blokowane dłużej po opadach), większe otwory skracają czas schnięcia. Dzięki temu czujnik można dostosować do lokalnego klimatu, rodzaju gleby i wymagań nawadnianych roślin.

Czujniki renomowanych producentów (Hunter Rain-Clik, Mini-Clik) wyposażone są w technologię Quick Response – czujnik wydaje komendę zatrzymania nawadniania natychmiast po wykryciu pierwszych kropel, bez opóźnienia typowego dla starszych rozwiązań zliczających opady.

Czujniki deszczu dostępne są w dwóch wersjach różniących się sposobem komunikacji ze sterownikiem:

Czujnik deszczu przewodowy Czujnik i sterownik połączone są kablem sygnałowym 2-żyłowym, zazwyczaj 7,5–9 m (dołączonym w zestawie). Kabel prowadzi się od miejsca montażu czujnika do zacisków SEN w sterowniku wzdłuż elewacji budynku lub w rurce ochronnej. Rozwiązanie niezawodne, pozbawione baterii i wymagające zerowej konserwacji przez cały okres eksploatacji. Ograniczeniem jest długość kabla i konieczność jego przeprowadzenia przez ścianę lub elewację.

Właściwy wybór gdy: sterownik zamontowany jest w pobliżu zewnętrznej ściany, od której nie dzieli go więcej niż 10–15 m, a ułożenie kabla wzdłuż elewacji nie stanowi problemu estetycznego ani technicznego.

Czujnik deszczu bezprzewodowy Czujnik (nadajnik) montowany jest w docelowym miejscu i transmituje sygnał radiowo do odbiornika podłączonego do sterownika. Zasięg transmisji wynosi zazwyczaj 200–300 m w linii prostej (np. Hunter Wireless Rain-Clik do ok. 275 m przy pionowo ustawionej antenie). Nie wymaga prowadzenia kabla od miejsca montażu czujnika do sterownika – szczególnie cenne, gdy sterownik jest w garażu lub piwnicy po drugiej stronie budynku.

Wymaga baterii w nadajniku (zazwyczaj trwają 8–10 lat przy standardowym użytkowaniu) i odbiornika RF podłączonego do sterownika (zazwyczaj sprzedawanego w zestawie z nadajnikiem). Droższy niż wersja przewodowa, ale znacznie łatwiejszy w montażu i elastyczny lokalizacyjnie.

Właściwy wybór gdy: prowadzenie kabla byłoby trudne, kosztowne lub nieestetyczne, a odległość między czujnikiem a sterownikiem przekracza możliwości kabla dołączonego do wersji przewodowej.

Próg deszczu (wysokość opadu wyzwalająca blokadę) Część czujników (np. Hunter Mini-Clik) umożliwia ustawienie progu opadów – czyli minimalnej ilości deszczu, po której czujnik blokuje nawadnianie. Dostępne progi to zazwyczaj: 3 mm, 6 mm, 13 mm, 19 mm i 25 mm.

Dobór progu zależy od lokalnego klimatu i rodzaju roślin:

Czas schnięcia dysku (czas blokady po opadach) Regulowany pierścieniami odpowietrzającymi na obudowie czujnika. Mniejsze otwory = wolniejsze schnięcie = dłuższa blokada nawadniania po deszczu. Czujnik należy umieścić w miejscu średnio nasłonecznionym – zbyt duże nasłonecznienie sprawia, że dysk wysycha zbyt szybko, zbyt duży cień wydłuża blokadę nawadniania niepotrzebnie długo.

Wybór miejsca montażu – najważniejsza decyzja

Czujnik musi być zamontowany w miejscu niezasłoniętym od opadów – bez ochrony dachu, okapu, gałęzi lub ściany. Jednocześnie nie może być narażony na bezpośrednie zalewanie strumieniem wody z rynny ani zraszaczami ogrodu – fałszywe sygnały spowodowane zraszaniem czujnika prowadzą do nieuzasadnionej blokady nawadniania.

Najczęściej stosowane miejsca montażu:

• Krawędź rynny – klasyczne i bardzo praktyczne miejsce, dostępne są dedykowane uchwyty do rynien (np. Hunter SGM). Czujnik na poziomie rynny jest dobrze wyeksponowany na opady i łatwo dostępny do regulacji.
• Elewacja budynku – na ścianie szczytowej, od strony dominujących wiatrów i opadów. Montaż na ramieniu wysięgnikowym (dołączonym do czujnika) lub uchwycie dedykowanym.
• Ogrodzenie lub słupek – poza budynkiem, w otwartym terenie ogrodu. Dobra ekspozycja na deszcz, wymaga dłuższego kabla lub wersji bezprzewodowej.
• Dach lub attyka – dla obiektów komercyjnych i wielorodzinnych, gdzie elewacja jest niedostępna.

Podłączenie do sterownika

Czujnik podłącza się do zacisków SEN (sensor) sterownika. W zależności od sterownika zaciski SEN mogą być oznaczone jako: SEN, SEN1, RAIN, RS, SC lub podobnie. Do podłączenia używa się kabla 2-żyłowego 0,5 mm (20 AWG) – przy czujnikach przewodowych kabel jest zazwyczaj dołączony w zestawie (7,5–9 m). Przy dłuższych odległościach można przedłużyć kabel standardowym przewodem sygnałowym – maksymalna długość to ok. 100–150 m.

Większość sterowników umożliwia chwilowe pominięcie czujnika (tryb Sensor Bypass / Rain Bypass) bez konieczności fizycznego odłączania kabla – przydatne, gdy chcemy wykonać ręczny test sekcji po deszczu.

Popularne modele czujników deszczu

Czujniki deszczu przewodowe podłączane do zacisków SEN są kompatybilne z praktycznie każdym sterownikiem nawadniania na rynku posiadającym wejście SEN – niezależnie od marki. Hunter Mini-Clik i Rain-Clik współpracują ze sterownikami Hunter, Rain Bird, Gardena, Toro, Orbit i innymi.

Czujniki bezprzewodowe wymagają odbiornika RF podłączonego do sterownika. Odbiornik sprzedawany jest zazwyczaj w zestawie z nadajnikiem (czujnikiem). Sprawdź, czy Twój sterownik posiada dedykowane gniazdo lub zaciski do odbiornika danego producenta, zanim zdecydujesz się na wersję bezprzewodową.