Obejma siodłowa składa się z dwóch części: górnej części siodłowej z gwintowanym króćcem (wyjściem odejścia) i dolnej części dociskowej, które są skręcane ze sobą śrubami oplatającymi rurę z obu stron. Uszczelka gumowa lub silikonowa między siodłem a rurą zapewnia szczelność połączenia pod ciśnieniem roboczym instalacji.

Montaż przebiega w trzech krokach: obejma jest zakładana na rurę i skręcana śrubami dociskowymi, następnie przez gwintowany króciec obejmy wykonuje się otwór w ściance rury specjalnym wiertłem (otwornicą) lub świdrem – otwór powstaje bez przerywania przepływu, bo woda do momentu wywierconego otworu jest odcięta od króćca przez nienaruszony materiał rury. Po wywierceniu króciec jest gotowy do wkręcenia złączki lub innego elementu instalacji.

Obejma siodłowa z polipropylenu (PP) – standard ogrodniczy Najczęściej stosowany rodzaj obejm do systemów nawadniania ogrodów, plantacji i terenów zielonych. Obudowa z polipropylenu odpornego na działanie wody, nawozów i promieniowania UV, śruby cynkowane lub ze stali nierdzewnej, uszczelka EPDM. Gwintowany króciec w standardzie GW (gwint wewnętrzny) – do bezpośredniego wkręcenia złączki z gwintem zewnętrznym lub siodełka startowego linii kroplującej. Dostępne dla rur PE o średnicach od Ø25 do Ø160 mm, w rozmiarach króćca od 1/2" do 2". Ekonomiczne i wystarczające dla wszystkich standardowych instalacji ogrodniczych.

Obejma siodłowa ze wzmocnieniem stalowym (PP + pierścień stalowy) Wariant obejmy polipropylenowej z wbudowanym pierścieniem stalowym wzmacniającym część dolną. Wzmocnienie stalowe równomiernie rozkłada nacisk śrub dociskowych na obwodzie rury, zmniejszając ryzyko jej odkształcenia przy bardzo mocnym dokręceniu i przy rurach PE o cieńszych ściankach (np. rury PE SDR17). Zalecane przy obejmach o dużej średnicy (Ø63 mm i powyżej) i przy rurach stosowanych pod wyższym ciśnieniem. Rozpoznawalne po dodatkowym metalowym wzmocnieniu widocznym wokół obudowy dolnej.

Obejma siodłowa metalowa (mosiądz / stal nierdzewna) Przeznaczona do instalacji wodociągowych i nawadniania wysokociśnieniowego, gdzie wymagana jest wyższa wytrzymałość na ciśnienie i niższy profil obejmy (np. przy trudnodostępnym montażu). Korpus z mosiądzu lub stali nierdzewnej AISI 304. Dopuszczalne ciśnienie robocze wyższe niż w wersji PP – zazwyczaj do 10–16 barów. Stosowana w instalacjach komunalnych i przemysłowych oraz jako alternatywa dla wersji PP przy bardzo długim planowanym czasie eksploatacji.

Obejma siodłowa nakłuwająca (self-tapping / zaciskowa) Specjalna odmiana obejmy, w której króciec wyposażony jest w wbudowany gwóźdź lub nóż nakłuwający. Po zaciśnięciu obejmy na rurze wystarczy obrócić pokrętło lub wkręcić śrubę nakłuwającą – nóż przebija ściankę rury PE bez konieczności używania wiertarki i otwornicy. Szczelność połączenia zapewnia uszczelka EPDM dociskana do zewnętrznej powierzchni rury wokół otworu nakłuwającego. Montaż trwa dosłownie kilkanaście sekund i nie wymaga żadnych narzędzi poza kluczem imbusowym lub nasadowym. Dostępna głównie dla rur Ø16 mm (do podłączeń linii kroplujących i mikroirygacji) i rur Ø25–32 mm. Rozwiązanie idealne do szybkiego rozgałęzienia przy zakładaniu i demontażu sezonowym, np. w szklarniach i tunelach foliowych.

Obejma siodłowa opisana jest zawsze dwiema informacjami: średnicą rury, do której pasuje, oraz rozmiarem króćca gwintowanego. Przykładowo: obejma PE 32 × 3/4" pasuje do rury PE o zewnętrznej średnicy 32 mm i posiada króciec z gwintem wewnętrznym 3/4".

Ważna uwaga dotycząca średnicy rur PE: rury PE w nawadnianiu oznaczane są średnicą zewnętrzną (np. PE32 oznacza rurę o zewnętrznej średnicy 32 mm). Obejma musi być dobrana dokładnie do zewnętrznej średnicy stosowanej rury – nie do jej nominalnego DN ani średnicy wewnętrznej. Stosowanie obejmy o innej średnicy niż rura skutkuje nieszczelnością lub niemożnością prawidłowego zaciśnięcia.

Najczęściej stosowane kombinacje w nawadnianiu:

Krok 1 – oczyść rurę Przed założeniem obejmy oczyść zewnętrzną powierzchnię rury z ziemi, piasku i wilgoci w miejscu montażu. Brud między obejmą a rurą może powodować nieszczelności i trudności z równomiernym dociśnięciem.

Krok 2 – załóż obejmę na rurę Rozłóż obejmę na dwie połowy lub rozluźnij śruby do oporu, załóż na rurę i wyrównaj środek króćca z miejscem planowanego odejścia. Upewnij się, że uszczelka EPDM jest prawidłowo osadzona w gnieździe siodła.

Krok 3 – skręć śruby Skręcaj śruby dociskowe naprzemiennie (nie dokręcaj jednej do oporu przed drugą) i równomiernie, aż obejma będzie pewnie osadzona na rurze. Nie dokręcaj za mocno – zbyt duży nacisk może odkształcić rurę PE lub uszczkę. Prawidłowe dokręcenie to takie, przy którym obejma nie obraca się i nie przesuwa wzdłuż rury, ale przy którym rura nie jest widocznie spłaszczona.

Krok 4 – wywierć otwór Przez króciec gwintowany obejmy wywierć otwór w rurze wiertłem koronowym (otwornicą) o średnicy dopasowanej do rozmiaru króćca – zazwyczaj 15–16 mm dla króćca 1/2", 18–20 mm dla 3/4", 25 mm dla 1". Użyj wiertarki o niskiej prędkości obrotowej (ok. 300–500 obr./min). Opiłki PE zbierze wewnątrz króćca – po wywierceniu przepłucz króciec krótkim strumieniem wody.

Krok 5 – wkręć złączkę lub adapter Wkręć w króciec wybraną złączkę – złączkę wciskaną z gwintem, siodełko do linii kroplującej, adapter do złączki startowej lub bezpośrednio elastyczny wąż flex pipe do głowicy zraszacza. Uszczelnij gwint taśmą teflonową lub pastą uszczelniającą do gwintów.